SINAV KAYGISI VE BAŞA ÇIKMA YOLLARI
KAYGI NEDİR?
Kişi duygusal ya da fiziksel baskı altındayken ortaya çıkan bir tepkidir. Bir miktar kaygının olumlu etkileri vardır. Dozunda ve kararında bir kaygı düzeyi, yaşam için bir itici kuvvet oluşturur. Kaygılarımız, bizi eyleme geçmeye sevk eder. Özellikle stresli zamanlarda harekete geçilmesi için motive edicidir. Aynı zamanda kaygının insanlarla kurduğumuz iletişimlerde de uyarıcı bir etkisi vardır. Dolayısıyla normal düzeyde bir kaygı, yaşam için istendik ve gerekli bir durumdur. İstenmeyen durumlar, kişide yüksek kaygı veya düşük kaygının bulunduğu durumlardır. Paniğe sebep olan durum kaygının yüksek düzeyde olmasıdır.
Sınav kaygısı nedir?
Sınav öncesinde öğrenilen bilginin, sınav sırasında kullanılmasına engel olan ve başarının düşmesine yol açan yoğun kaygıdır. Her yaş grubundan öğrencinin yaşadığı bir problemdir. Ancak, aşılamayacak bir problem değildir!
Sınav kaygısının fiziksel belirtileri arasında, kalp atışlarında hızlanma, hızlı nefes alıp-verme, terleme ve/veya titreme, dilin damağın kuruması, mide şikâyetleri, baş ağrısı, ishal-kabızlık yer alırken, yorgunluk belirtileri, gerginlik/sinirlilik hali, yeme alışkanlıklarında değişme, telaş, şaşkınlık, dikkat bozuklukları, huzursuz uyku, kabus görme, olumsuz düşünceler de duygusal belirtileri arasında yer almaktadır.
Sınav kaygısının sebep olduğu duygular ise endişe, mutsuzluk, huzursuzluk, öfke-kızgınlık, korku, hayal kırıklığı, ümitsizlik, mahcubiyet duygularıdır.
Sınav kaygısının belli başlı nedenleri arasında kötü çalışma alışkanlıkları, görev sorumlulukları erteleme, zamanı iyi kullanamama, başarısız olma ve değerlendirilme korkusu, aile – öğretmen- arkadaş ve hatta kendine dair beklenti düzeyi, mükemmeliyetçi yaklaşım yer almaktadır.
Yaşanılan sınav kaygısıyla baş edebilmek için zihinsel ve bedensel uygulamalar yapılabilir. Bedensel uygulamalar için nefes egzersizi ve gevşeme teknikleri sıklıkla kullanılmaktadır. Zihinsel uygulamalar için ise öncelikle kişide var olan düşünme biçiminin belirlenmesi ve düşünme biçiminin daha gerçekçi bir şekilde tekrar yapılandırılması esas alınmaktadır. Şayet sizde de sınav kaygısı var olduğunu düşünüyor ve başa çıkmakta zorlanıyorsanız. Bir uzman yardımı almaktan çekinmeyin.
Psikolog Sevgi Büker Terzioğlu
